طراحی الگوی تعالیساز آینده مطلوب سرزندگی تحصیلی دانشآموزان در افق 1414
کلمات کلیدی:
سرزندگی تحصیلی, آیندهپژوهی, روانشناسی مثبت¬¬نگر, سناریوپردازی, نظام آموزشی, افق 1414چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی تعالیساز آینده مطلوب سرزندگی تحصیلی دانشآموزان در افق 1414 با بهرهگیری از رویکرد آیندهپژوهی و سناریوپردازی آموزشی بود.
روششناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی با توالی کیفی ـ کمی/ساختاری ـ کیفی بود. جامعه آماری شامل صاحبنظران، مدیران و متخصصان حوزه تعلیم و تربیت و آیندهپژوهی استان کردستان بود. نمونهگیری بهصورت هدفمند انجام شد و در مرحله نخست، 23 نفر از خبرگان تا رسیدن به اشباع نظری در مصاحبههای نیمهساختاریافته مشارکت کردند. سپس، شورای راهبردی 10 نفره برای تحلیل ساختاری انتخاب شد. ابزار گردآوری دادهها شامل راهنمای مصاحبه نیمهساختاریافته و پرسشنامه تحلیل ساختاری میکمک بود. دادههای کیفی با روش تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل شد و دادههای ساختاری با نرمافزار MICMAC مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، با استفاده از ماتریس سناریوی 2×2 و سنتز مفهومی، سناریوهای آینده و الگوی نهایی طراحی گردید.
یافتهها: یافتهها نشان داد تحلیل مضمون منجر به استخراج 99 مضمون پایه، 33 مضمون سازماندهنده و 11 مضمون فراگیر شد. مهمترین مضامین فراگیر شامل تحول حرفهای معلم، تربیت یادگیرنده کنشگر، نظام یادگیری منعطف، پداگوژی فعال، یادگیری فناورانه، ارزشیابی تحولگرا، اکوسیستم حمایتی و حکمرانی آیندهمحور بود. نتایج تحلیل میکمک نشان داد «اکوسیستم انگیزشی ـ حمایتی یادگیری»، «ارزشیابی یادگیریمحور» و «پداگوژی فعال و عمیق» دارای بیشترین نفوذ و نقش پیشران در سیستم بودند. همچنین، «حکمرانی آموزشی آیندهمحور» و «یادگیری در بستر فناوری هوشمند» به عنوان مهمترین عدم قطعیتهای راهبردی شناسایی شدند. بر این اساس، چهار سناریوی آینده شامل «شکوفایی دیجیتال توانمند»، «تحول انسانی و فرصتسوزی دیجیتال»، «ایستایی مضاعف» و «جزایر فناورانه در تنگنا» تدوین شد. در نهایت، الگوی تعالیساز آینده مطلوب سرزندگی تحصیلی در پنج رکن اصلی شامل یادگیرنده خودراهبر، معلم تحولیافته، تجربه یادگیری پویا، اکوسیستم یادگیری فراگیر و حکمرانی تحولگرا طراحی گردید.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد سرزندگی تحصیلی دانشآموزان پدیدهای چندبعدی، آیندهمحور و وابسته به تعامل پیچیده عوامل فردی، آموزشی، فناورانه و حکمرانی است. دستیابی به آینده مطلوب در افق 1414 مستلزم تحول بنیادین در نظام آموزشی، بازنگری در شیوههای ارزشیابی، تقویت اکوسیستم حمایتی مدرسه و توسعه یادگیری هوشمند و مشارکتی خواهد بود.
دانلودها
مراجع
Aghamirli, M., Kadivar, P., & Emamipour, S. (2022). Structural Equation Modeling of the Relationship between Teacher and Peer Social Support with Academic Performance and Buoyancy through the Mediation of Competence and Academic Emotions. Psychological Achievements, 4(1), 1-14.
Ahmadi, A., & Danesh Sani, Z. (2011). The Effect of Social Climate on the Formation of Communication among Secondary School Students in District 15 High Schools of Tehran. Journal of New Thoughts in Educational Sciences, 6(2), 11-28.
Amer, M., Daim, T. U., & Jetter, A. (2013). A review of scenario planning. Futures, 46, 23-40.
Amini Eghbalaghi, Z., Nateghi, F., & Seifi, M. (2023). The Effectiveness of Electronic Content in Experimental Sciences on Academic Enthusiasm and Academic Buoyancy among Seventh-Grade Secondary Students Based on the SCORM Model. Journal of Information and Communication Technology in Educational Sciences, 14(1), 119-137.
Asadnia, A., CheshmehSohrabi, M., Shabani, A., Asemi, A., & Demneh, M. T. (2022). Future of information retrieval systems and the role of library and information science experts in their development. Journal of Librarianship and Information Science, 1-14.
Asghari Nakkah, S. M., & Bakhshi, N. (2014). Educational Pathology. International Conference on Research in Behavioral Sciences, Tehran.
Azar, A., Goharifar, M., & Mashbaki, A. (2014). Designing a Novel Model for Creating a Framework of Organizational Future Scenarios with a Scenario Planning Approach: A Case Study of the Statistical Center of Iran. Organizational Culture Management, 10(4), 831-848.
Bakhshi, N., & Foolad Chang, M. (2018). The Relationship between School Climate and Academic Resilience: The Mediating Role of Academic Buoyancy. Journal of Educational Psychology Studies, 15(30), 51-80.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy (First print edition ed.). Freeman.
Bañuls, V. A., Turoff, M., & Hiltz, S. R. (2013). Collaborative scenario modeling in emergency management through cross-impact. Technological Forecasting and Social Change, 80(9), 1756-1774.
Bayanfar, F. (2018). The Effectiveness of Snyder-Based Group Hope Therapy on Academic Self-Efficacy Beliefs, Academic Buoyancy, and Psychological Well-Being among Students. Educational Leadership and Management, 12(13), 31-51.
Bellis, M. A., Hughes, K., Ford, K., Hardcastle, K. A., Sharp, C. A., Wood, S., & Davies, A. (2018). Adverse childhood experiences and sources of childhood resilience: a retrospective study of their combined relationships with child health and educational attendance. BMC public health, 18(1), 1-12.
Besser, A., Flett, G. L., & Zeigler-Hill, V. (2022). Adaptability to a sudden transition to online learning during the COVID-19 pandemic: Understanding the challenges for students. Scholarship of Teaching and Learning in Psychology, 8(2), 85-105.
Bieleke, M., Gogol, K., Goetz, T., Daniels, L., & Pekrun, R. (2021). The AEQ-S: A short version of the Achievement Emotions Questionnaire. Contemporary Educational Psychology, 65, 101940.
Binesh, S., & Mozahab Hosseinian, S. (2009). How Can We Stay Ahead? Creating Attractive Perspectives. Tadbir Management, 22(238), 60-63.
Bood, R. P., & Postma, T. J. B. M. (1998). Scenario analysis as a strategic management tool.
Bostwick, K. C., Martin, A. J., Collie, R. J., Burns, E. C., Hare, N., Cox, S., & McCarthy, I. (2022). Academic buoyancy in high school: A cross-lagged multilevel modeling approach exploring reciprocal effects with perceived school support, motivation, and engagement. Journal of Educational Psychology, 114(8), 1931-1949.
Braun, E. (2003). Technology Assessment and Forecasting (First edition ed.). Karaneh Elm Publications.
Brock, L. L., & Curby, T. W. (2014). Emotional support consistency and teacher-child relationships forecast social competence and problem behaviors in prekindergarten and kindergarten. Early Education and Development, 25(5), 661-680.
Bru, E., Stornes, T., Munthe, E., & Thuen, E. (2010). Students' perceptions of teacher support across the transition from primary to secondary school. Scandinavian Journal of Educational Research, 54(6), 519-533.
Izadi, F., Ahmadi Dehrashid, A., & Charehjo, F. (2021). Foresight of Kurdistan Province Development: Issues and Future Challenges. Applied Research in Geographical Sciences, 21(62), 261-279.
Izadi, F., & Azadi Konari, R. (2025). The Effectiveness of the Bybee Teaching Method on Academic Motivation and Academic Buoyancy among Sixth-Grade Elementary Students. Journal of Curriculum and Learning-Centered Instruction, 4(1). https://cipj.tabrizu.ac.ir/article_19280.html
Taghilu, A. A., Soltani, N., & Aftab, A. (2016). Drivers of Rural Development in Iran. Journal of Spatial Planning and Land-Use Planning, 20(4), 1-28.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Talat Ahmadi; Yahya Yarahmadi, Rafigh Hasani (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.