سنجش کارآمدی دو رویکرد مشارکتی تدریس؛ مقایسه بارش مغزی و بحث گروهی بر میزان یادگیری و علاقه به کارگروهی در درس مطالعات اجتماعی

نویسندگان

    مرجان معصومی فرد * دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران dr.masoomifard@pnu.ac.ir
    مهسا معصومی فرد کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی- مدیریت سیستم های اطلاعاتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
    نصیبه پوراصغر استادیار ،گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
    زیبا نوری استادیار،گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

کلمات کلیدی:

روش تدریس بارش مغزی, روش تدریس بحث گروهی, یادگیری, علاقمندی به کارگروهی

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی دو روش تدریس مشارکتی شامل بارش مغزی و بحث گروهی بر میزان یادگیری و علاقه‌مندی به کارگروهی دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی در درس مطالعات اجتماعی بود.

روش‌شناسی: این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و دو گروه آزمایش بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر پایه سوم ابتدایی منطقه 20 شهر تهران در سال تحصیلی 1401–1402 بود. نمونه پژوهش شامل 60 دانش‌آموز بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و در دو گروه 30 نفری قرار گرفتند. یک گروه با روش بارش مغزی و گروه دیگر با روش بحث گروهی طی 12 جلسه آموزش دیدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل آزمون محقق‌ساخته یادگیری درس مطالعات اجتماعی و پرسشنامه علاقه به کارگروهی ایوانز و جارویس بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 21 و آزمون تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، بین دو گروه از نظر میزان یادگیری تفاوت معناداری وجود دارد (p<0.001) و دانش‌آموزان آموزش‌دیده با روش بحث گروهی عملکرد بهتری نسبت به گروه بارش مغزی داشتند. همچنین در متغیر علاقه‌مندی به کارگروهی نیز تفاوت معناداری میان دو گروه مشاهده شد (p<0.001)، به‌طوری‌که روش بحث گروهی موجب افزایش بیشتری در علاقه به فعالیت‌های گروهی شد. میانگین یادگیری در گروه بارش مغزی از 11.25 به 14.45 و در گروه بحث گروهی به 18.25 افزایش یافت. همچنین میانگین علاقه به کارگروهی در گروه بارش مغزی به 3.46 و در گروه بحث گروهی به 4.75 رسید که برتری روش بحث گروهی را نشان می‌دهد.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که هر دو روش تدریس مشارکتی در بهبود یادگیری و علاقه به کارگروهی مؤثر هستند، اما روش بحث گروهی نسبت به بارش مغزی اثربخشی بیشتری دارد. بنابراین، استفاده از بحث گروهی به‌عنوان راهبرد اصلی تدریس در درس مطالعات اجتماعی می‌تواند موجب ارتقای یادگیری، تقویت تعاملات اجتماعی و افزایش تمایل دانش‌آموزان به همکاری گروهی شود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Aguilar, M. (2012). Aprendizaje y Tecnologías de Información y Comunicación: Hacia Nuevos Escenarios Educativos. Revista Latinoamericana de Ciencias Sociales, Niñez y Juventud, 10(2), 801-811. https://doi.org/10.11600/rlcsnj.10.2.727

Artut, P. D. (2009). Experimental Evaluation of the Effects of Cooperative Learning on Kindergarten Children's Mathematics Ability. International Journal of Educational Research, 48, 370-380. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2010.04.001

Asoodeh, M. H., Asoodeh, M. B., & Zarepour, M. (2012). The Impact of Student-Centered Learning on Academic Achievement and Social Skills. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46, 560-564. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.05.160

Capar, G., & Tarim, K. (2015). Efficacy of the Cooperative Learning Method on Mathematics Achievement and Attitude: A Meta-Analysis Research. Educational Sciences: Theory & Practice, 15(2), 553-559.

Clarke, S. (2019, October 2-4, 2019). Collaborative Learning Positively Affects Student-Student Relationships, Teamwork and Connectedness. Proceedings of the Australian Conference on Science and Mathematics Education,

Fathi Vajargah, K. (2014). Social Studies Curriculum: Foundations and Applications. SAMT.

Ferraro, M. (2015). Investigation of Cooperative Learning and Collaborative Testing in Grades 4-8

Hadipour, S., Salehi, S., Dadbakhsh, K., & Bordbar, N. (2025). Application of the Brainstorming Teaching Method in the Context of Group Cooperative Learning. Fourth National Conference on Applied Ideas in Educational Sciences, Psychology, and Cultural Studies, Bushehr.

Hamdan, N., McKnight, P., McKnight, K., & Arfstrom, K. (2014). The Flipped Learning Model: A White Paper Based on the Literature Titled A Review of Flipped Learning. http://www.flippedlearning.org/cms/lib07/VA01923112/Centricity/Domain/41/WhitePaper_FlippedLearning.pdf

Jung, I. (2012). Asian Learners' Perception of Quality in Distance Education and Gender Differences. The International Review of Research in Open and Distance Learning, 13(2). https://doi.org/10.19173/irrodl.v13i2.1159

Kadivar, P. (2011). Educational Psychology (13th ed.). SAMT.

Karabi, S., Ghazaei, M., Hedavand Mirzaei, M., & Derakhshan, N. (2025). Investigating the Effect of the Brainstorming Method on Enhancing Students' Group Interactions and Synergy. First International Conference on Modern Achievements in Educational Systems, Education, Psychology, Skill Training, and Skill-Based Education in the Third Millennium, Bushehr.

Karami, A., Maleki, H., & Babamoradi, A. (2012). Comparing the Effectiveness of Cooperative Teaching and Brainstorming Methods on Social Competence. Journal of Research in Curriculum Planning.

Keramati, M., & Hemati, Z. (2015). Cooperative Learning (1st ed.). Forough Falaq.

Lavasani, M., Afzali, L., Borhanzadeh, S., Afzali, F., & Davoodi, M. (2011). The Effect of Cooperative Learning on the Social Skills of First Grade Elementary School Girls. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 15, 1802-1805. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.04.006

Mehrmohammadi, M. (2013). Curriculum Planning: Perspectives, Approaches, and Prospects. Astan Quds Razavi Publications (Behnashr).

Mohanty, B. (2009, January 29-30, 2009). Realization of a Virtual University: The Visibly Invisible. National Seminar on Open Access to Textual and Multimedia Content: Bridging the Digital Divide, India Habitat Centre, New Delhi.

Mohsenpour, M. (2014). Design, Development, and Validation of a Diagnostic Cognitive Test of Mathematical Literacy at the End of General Education for Developing Its Quality-Improvement Model University of Tehran].

Molaeian, S. (2011). The Ways of Interaction in E-Learning. Monthly Web(139).

Mosallanejad, L., Sobhanian, S., & Najafipour, S. (2011). Investigating Factors Affecting Clinical Skills of Students at Jahrom University of Medical Sciences. Journal of Jahrom University of Medical Sciences, 8, 47-53.

Nosrati, S. (2019). The Effectiveness of the Brainstorming Method for Increasing Students' Mathematics Learning. Hormozd Educational-Research Quarterly(46), 6-28.

Olanrewaju, M. K. O. (2019). Effects of Collaborative Learning Technique and Mathematics Anxiety on Mathematics Learning Achievement among Secondary School Students in Gombe State, Nigeria. Asian Journal of University Education, 15(1).

Pawattana, A., Prasarnpanich, S., & Attanawong, R. (2014). Enhancing Primary School Students' Social Skills Using Cooperative Learning in Mathematics. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 112, 656-661. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.01.1214

Seif, A. A. (2010). An Introduction to Learning Theories (15th ed.). Doran Publishing.

Sharifi, H., & Sharifi, N. (2015). Educational Psychology. Roshd.

Talbert, R. (2014). Inverting the Linear Algebra Classroom. Problems, Resources, and Issues in Mathematics Undergraduate Studies, 24(5), 361-374. https://doi.org/10.1080/10511970.2014.883457

Vrhovec, R. A. (2015). Forms of Cooperative Learning in Language Teaching in Slovenian Language Classes at the Primary School Level. CEPS Journal, 5(3), 129-155. https://doi.org/10.26529/cepsj.132

Walker, M. (2009). An Investigation into Written Comments on Assignments: Do Students Find Them Usable? Assessment & Evaluation in Higher Education, 34(1), 67-78. https://doi.org/10.1080/02602930801895752

Warter-Perez, N., & Dong, J. (2012). Flipping the Classroom: How to Embed Inquiry and Design Projects into a Digital Engineering Lecture. Proceedings of the 2012 ASEE PSW Section Conference,

Yariyari, F., Kadivar, P., & Mirzakhani, M. (2008). Investigating the Effect of the Cooperative Learning Teaching Method on Self-Esteem, Social Skills, and Academic Performance of High School Students. Psychology, University of Tabriz(10).

Zanganeh, H., & Khodamoradi, H. (2017). The Effect of a Teaching Method Based on Collaborative Assignments on Students' Learning and Retention in Ninth-Grade Mathematics. Teaching Research Quarterly, 5(1).

Zhang, W., & Cheng, Y. L. (2012). Quality Assurance in E-Learning: PDPP Evaluation Model and Its Application. The International Review of Research in Open and Distance Learning, 13(3), 66-82. https://doi.org/10.19173/irrodl.v13i3.1181

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۳/۱۲/۰۱

ارسال

۱۴۰۳/۰۷/۰۱

بازنگری

۱۴۰۳/۱۱/۰۳

پذیرش

۱۴۰۳/۱۱/۱۰

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

معصومی فرد م.، معصومی فرد م.، پوراصغر ن. .، و نوری ز. . (1403). سنجش کارآمدی دو رویکرد مشارکتی تدریس؛ مقایسه بارش مغزی و بحث گروهی بر میزان یادگیری و علاقه به کارگروهی در درس مطالعات اجتماعی. جامعه شناسی آموزش و پرورش، 10(3)، 1-13. https://jedusocio.com/index.php/se/article/view/782

مقالات مشابه

1-10 از 670

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.