تعیین سبک رهبری مدیران ورزشی در نظام آموزش‌وپرورش مبتنی بر عوامل اقتضایی دبیران تربیت‌بدنی

چکیده

هدف: سبک‌های رهبری نقش مهمی در کارآیی، عملکرد و اثربخشی سازمان دارند. بنابراین، هدف این پژوهش تعیین سبک رهبری مدیران ورزشی در نظام آموزش‌وپرورش مبتنی بر عوامل اقتضایی دبیران تربیت‌بدنی بود.روش‌شناسی: مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا همبستگی بود. جامعه پژوهش دبیران تربیت‌بدنی کشور در سال تحصیلی 98-1397 بودند. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 384 نفر برآورد که این تعداد با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه سبک رهبری (Likert, 1961)، پرسشنامه محقق‌ساخته عوامل اقتضایی دبیران تربیت‌بدنی (با دو بعد عوامل اقتضایی درون‌سازمانی و عوامل اقتضایی فردی)، پرسشنامه ویژگی‌های شخصیتی (Costa and McCrae, 1992) به‌عنوان عوامل اقتضایی شخصیتی و پرسشنامه متغیرهای فرهنگی (Hofstede, 1994) به‌عنوان عوامل اقتضایی فرهنگی- اجتماعی بودند. داده‌ها با روش‌های ضرایب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با مدل همزمان در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که فقط عوامل اقتضایی اجتناب از عدم اطمینان و مردسالاری توانایی پیش‌بینی سبک رهبری مستبدانه، فقط عوامل اقتضایی برونگرایی، سازگاری، اجتناب از عدم اطمینان و فاصله قدرت توانایی پیش‌بینی سبک رهبری خیرخواهانه، فقط عوامل اقتضایی روان‌رنجوری، سازگاری، اجتناب از عدم اطمینان و مردسالاری توانایی پیش‌بینی سبک رهبری مشورتی و فقط عوامل اقتضایی سازگاری، تمایل/ انگیزه کار، قابلیت/ توانایی و تیم کاری توانایی پیش‌بینی سبک رهبری مشارکتی را داشتند (05/0>P) و سایر عوامل اقتضایی نقش معناداری در پیش‌بینی هیچ‌یک از سبک‌های رهبری نداشتند (05/0P>).نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه حاکی از نقش موثر برخی عوامل اقتضایی در پیش‌بینی سبک‌های رهبری مستبدانه، خیرخواهانه، مشورتی و مشارکتی بود که متخصصان می‌توانند از طریق تعدیل این عوامل باعث تغییر در سبک‌های رهبری شوند.