هویت ملی در کتب درسی جامعه‌شناسی 1 و2

چکیده

چکیده بخش عمدۀ هویت ملی توسط نظام آموزش و پرورش بازتولید می‌شود و کتب جامعه‌شناسی در این روند نقش مهمی ایفا می‌کنند. این پژوهش به نقش کتب جامعه‌شناسی 1و 2 در انتقال هویت ملی پرداخته است. روش تحقیق تحلیل محتوای کمی و کیفی و واحد تحلیل مضمون است. مؤلفه‌های هویت ملی عبارت‌اند‌ از: نمادها، وقایع و رخدادها، ارزش‌ها، میراث فرهنگی، مشاهیر و شخصیت‌ها. نتایج تحلیل کمی نشان می‌دهد که 378 مورد به هویت ملی اشاره شده است و کتاب جامعه‌شناسی 2، 65% مؤلفه‌ها را دربردارد. مؤلفۀ ارزش‌های ملی با 46% بیش از سایرین مورد توجه قرار گرفته است. در بخش کیفی نیز تنوع مؤلفه ارزش‌های ملی بیشتر بوده و عملکرد کتاب جامعه‌شناسی 2 بهتر است. همچنین، نبود توازن در بیان مؤلفه‌ها، تنوع مؤلفه‌ها به‌ویژه ارزش‌های ملی، ضعف در اقناع‌سازی، محدودیت زمانی و مکانی مؤلفه‌ها، بی‌توجهی به شخصیت‌های علمی معاصر، بیان کلیشه‌ها و... برخی از نتایج تحقیق کیفی هستند.