طراحی الگوی برنامه‌درسی مبتنی بر مولفه‌های زیبایی‌شناسی و هنر در دوره متوسطه دوم

چکیده

هدف: در سازمان آموزش‌وپرورش برنامه‌درسی متنوع و زیادی وجود دارد و این پژوهش با هدف طراحی الگوی برنامه‌درسی مبتنی بر مولفه‌های زیبایی‌شناسی و هنر در دوره متوسطه دوم انجام شد.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش دارای دو بخش اسناد مکتوب مرتبط با موضوع بودند که تعداد 35 سند با روش نمونه‌گیری هدفمند و خبرگان مرتبط با موضوع بودند که تعداد 15 نفر با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش یادداشت‌برداری از اسناد و مصاحبه با خبرگان بود که روایی آنها با روش‌های مقبولیت و قابلیت تایید، تایید شد و پایایی آن با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 86/0 بدست آمد. داده‌ها با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار One Note تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که برای الگوی برنامه‌درسی مبتنی بر مولفه‌های زیبایی‌شناسی و هنر در دوره متوسطه دوم 485 شاخص، 24 مولفه و 10 بعد در قالب چهار عنصر هدف، محتوا، روش‌های تدریس و ارزشیابی شناسایی شد؛ به‌طوری که در عنصر هدف 2 بعد و 5 مولفه شامل مهارتی (با 2 مولفه اهداف اکتسابی و اهداف شناختی و فراشناختی) و فردی (با 3 مولفه اهداف مبتنی بر یادگیرنده، اهداف زیباشناختی و اهداف اخلاقی)، در عنصر محتوا 3 بعد و 8 مولفه شامل محیطی (با 2 مولفه محیط یادگیری و محتوای مبتنی بر یادگیرنده)، هنری- فرهنگی (با 2 مولفه محتوای مبتنی بر اجتماع و فرهنگ و محتوای مبتنی بر هنر و زیبایی‌شناسی) و فرم محتوا (با 4 مولفه فرم ادبی، فرم نمایشی، فرم تجسمی و فرم ترسیمی/ بصری)، در عنصر روش‌های تدریس 3 بعد و 7 مولفه شامل هنری (با 2 مولفه زیباشناختی‌محور و طبیعت‌محور)، نوآورانه (با 2 مولفه خلاقیت‌محور و تیم‌محور و مشارکت‌محور) و فنی- انسانی (با 3 مولفه رسانه‌محور، پروژه‌محور و کارگاه‌محور و قابلیت معلم در تدریس) و در عنصر ارزشیابی 2 بعد و 4 مولفه شامل علمی (با 2 مولفه ارزشیابی کیفی و ارزشیابی مبتنی بر نتایج) و هنری- اخلاقی (با 2 مولفه ارزشیابی زیباشناختی و ارزشیابی اخلاقی) وجود داشت. در نهایت، الگوی برنامه‌درسی مبتنی بر مولفه‌های زیبایی‌شناسی و هنر در دوره متوسطه دوم طراحی شد.بحث و نتیجه‌گیری: الگوی طراحی‌شده برنامه‌درسی مبتنی بر مولفه‌های زیبایی‌شناسی و هنر در دوره متوسطه دوم پژوهش حاضر همراه با سایر الگوهای طراحی‌شده می‌تواند توسط متخصصان و برنامه‌ریزان درسی در طراحی الگوی جامع برنامه‌درسی مورد استفاده قرار گیرد.