شناسایی مؤلفه‌های آسیب‌شناسی تولید دانش در دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

هدف: امروزه اهمیت دانش و تولید آن بر کسی پوشیده نیست و دانشگاه‌ها به‌عنوان محور اصلی تولید آن به شمار می‌روند. تولید دانش نیز مانند همه تولیدات دیگر دارای چالش‌ها و آسیب‌هایی است که نیازمند مطالعه است. بنابراین، هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌های آسیب‌شناسی تولید دانش در دانشگاه آزاد اسلامی بود.روش‌شناسی: این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا، کیفی بود. مشارکت‌کنندگان در پژوهش شامل خبرگان دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی شهر اصفهان در سال تحصیلی 400-1399 بودند که بر اساس روش اشباع نظری تعداد 22 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته بود که برای اعتبار یافته‌ها از دو روش روایی محتوایی به وسیله 4 خبره بیرون از پژوهش و 2 نفر خبره داخل در پژوهش استفاده شد و برای پایایی نیز از روش توافق کدگذاری استفاده شد که حاصل آن 86/0 شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی به روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار Maxqda18 استفاده شد.یافته‌‌ها: یافته‌ها نشان داد 86 کد باز، 9 کد محوری و سه کد انتخابی برای آسیب شناسی تولید دانش در دانشگاه آزاد اسلامی شناسایی شد؛ به طوری‌که کدهای انتخابی شامل آسیب‌های نظام دانشگاهی (خط‌مشی‌گذاران، دست اندرکاران)؛ آسیب‌های ساختاری (برنامه درسی آموزش عالی، ساختار پژوهشی، ساختار حمایتی، ساختار وابسته) و آسیب‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی (فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی) بودند.بحث و نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت تولید دانش در دانشگاه آزاد اسلامی در سه حوزه (آسیب‌های دانشگاهی، ساختاری و فرهنگی) دارای چالش‌هایی است که برای ارتقای کمی و کیفی تولید دانش، باید بازنگری در قوانین مربوط دانش و علم و همچنین ارتقای علمی اساتید و دانشجویان صورت بگیرد.