ارائه الگوی رهبری خلاق در آموزش عالی
کلمات کلیدی:
رهبری خلاق, آموزش عالی, رهبری کارآفرین, رهبری تحولآفرین, رهبری اثربخشچکیده
هدف: رهبری خلاق نقش مهمی در بهبود و ارتقای جایگاه سازمان و ایجاد مزیت رقابتی دارد. در نتیجه، پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی رهبری خلاق در آموزش عالی انجام شد.روششناسی: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، توصیفی از نوع کیفی بود. جامعه پژوهش صاحبنظران و خبرگان رهبری خلاق در آموزش عالی دانشگاه آزاد اسلامی بودند که طبق اصل اشباع نظری تعداد 12 نفر از آنها با روشهای نمونهگیری دردسترس و گلولهبرفی بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان بود که روایی آن با روشهای مثلثسازی و روایی صوری تایید و پایایی آنها با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 85/0 محاسبه شد. دادههای حاصل از اجرای مصاحبه نیمهساختاریافته با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی بر اساس نظریه دادهبنیاد در نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند.یافتهها: یافتهها نشان داد که برای الگوی رهبری خلاق در آموزش عالی بر اساس نظریه دادهبنیاد 29 مولفه در 16 بعد شناسایی شد؛ بهطوری که در مقوله شرایط علّی 4 مولفه در 2 بعد الزامات مدیریت دانشگاهی و فرهنگسازی (بهترتیب هر کدام با 2 مولفه نوآوری سازمانی، دانشافزایی، مدیریت مشارکتی و جو اخلاقی)، در مقوله شرایط زمینهای 2 مولفه در 2 بعد بلوغ مدیریتی و نظام پرورش خلاقیت (بهترتیب هر کدام با 1 مولفه ارزیابی و اعمال سیاستهایی برای رهبری خلاق و نگرش راهبردی و گسترش روابط بینفردی و دانشگاهی)، در مقوله شرایط مداخلهگر 2 مولفه در 1 بعد واکنش مناسب به نیازهای داخلی و خارجی و اصلاح ساختار (با 2 مولفه هنرمندی اجتماعی و توسعه زیرساختها و توجه به منابع اقتصادی)، در مقوله پدیده محوری 14 مولفه در 7 بعد رهبری کارآفرین، رهبری تحولآفرین، رهبری اثربخش، رهبری هوشمند، هوش سازمانی، رهبری آموزشی و هوش هیجانی (بهترتیب هر کدام با 2 مولفه کارآفرینی، توسعه استراتژیها، مشارکت، اعتماد شناختی و عاطفی، بینش و بصیرت، نوآوری فرهنگی، تفکر استراتژیک و هدفگذاری مشترک، بکارگیری تکنولوژیهای نوین و بکارگیری مدیران شایسته و توانمند، آگاهیبخشی، انگیزش و تغییر نگرش، خودانگیزی و خودمدیریتی)، در راهبردها 4 مولفه در 2 بعد توجه به شرایط و ملزومات و خودآگاهی و مسئولیتپذیری (بهترتیب هر کدام با 2 مولفه سیاستگذاری منعطف و خلاق و بکارگیری روشهای نوین مدیریتی، خودمدیریتی و داشتن برنامه مشخص برای عملیکردن رهبری خلاق) و در پیامدها 3 مولفه در 2 بعد الزامات درون و برون سازمانی و توسعه اجتماعی (بعد اول با 2 مولفه توسعه شایستگی فردی و توسعه و بالندگی دانشگاه و بعد دوم با 1 مولفه شکلگیری منش اجتماعی و پاسدار توسعه و تحول) وجود داشت. با توجه به ابعاد شناساییشده در پژوهش حاضر، الگوی رهبری خلاق در آموزش عالی بر اساس نظریه دادهبنیاد ترسیم شد.بحث و نتیجهگیری: با توجه به ابعاد و مولفههای شناساییشده برای رهبری خلاق در آموزش عالی، برنامهریزی برای تحقق رهبری خلاق در نظام آموزش عالی ضروری است.دانلودها
دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.
دانلود
گاهشمار انتشار
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مقالات
ارجاع به مقاله
محرابی ح.، محمودی ا.، و عراقیه ع. (2022). ارائه الگوی رهبری خلاق در آموزش عالی. جامعه شناسی آموزش و پرورش، 8(2)، 1-12. https://jedusocio.com/index.php/se/article/view/288
