جامعه شناسی آموزش و پرورش 2322-1445 12 زمستان 1405 1405 10 01 Designing an Excellence-Oriented Model for the Desirable Future of Students’ Academic Buoyancy in the 1414 Horizon طراحی الگوی تعالی‌ساز آینده مطلوب سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان در افق 1414 1 15 FA طلعت احمدی دانشجوی دکتری،گروه روانشناسی تربیتی ،واحد سنندج،دانشگاه آزاد اسلامی ،سنندج ،ایران یحیی یاراحمدی گروه روانشناسی ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران. رفیق حسنی گروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران Journal Article 1404/08/03 <p><strong>Purpose:</strong> The present study aimed to design an excellence-oriented model for the desirable future of students’ academic buoyancy in the 1414 horizon using a futures studies and educational scenario-planning approach.</p> <p><strong>Methodology: </strong>This applied study employed an exploratory mixed-method design with a qualitative–quantitative/structural–qualitative sequence. The statistical population consisted of educational experts, policymakers, and futures studies specialists in Kurdistan Province. Purposeful sampling was used, and 23 experts participated in semi-structured interviews until theoretical saturation was achieved. Subsequently, a 10-member strategic panel was selected for structural analysis. Data collection instruments included a semi-structured interview guide and a MICMAC structural analysis questionnaire. Qualitative data were analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis method, while structural data were analyzed through MICMAC software. Finally, a 2×2 scenario matrix and conceptual synthesis were employed to formulate future scenarios and develop the final model.</p> <p><strong>Findings: </strong>The findings revealed that thematic analysis led to the extraction of 99 basic themes, 33 organizing themes, and 11 overarching themes. The most significant overarching themes included teacher professional transformation, active learner development, flexible learning systems, active pedagogy, technology-based learning, transformative assessment, supportive ecosystems, and future-oriented governance. MICMAC analysis demonstrated that the “motivational-supportive learning ecosystem,” “learning-oriented assessment,” and “active and deep pedagogy” were the main driving forces of the system. Moreover, “future-oriented educational governance” and “smart technology-based learning” emerged as the most critical strategic uncertainties. Based on these uncertainties, four future scenarios were developed: “Empowered Digital Flourishing,” “Human Transformation with Digital Opportunity Loss,” “Double Stagnation,” and “Technological Islands under Constraint.” Ultimately, the proposed excellence-oriented model was designed around five major pillars: self-directed learners, transformative teachers, dynamic learning experiences, inclusive learning ecosystems, and transformative governance and innovation.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The findings indicate that students’ academic buoyancy is a multidimensional and systemic phenomenon shaped by complex interactions among individual, educational, technological, and governance-related factors. Achieving a desirable educational future by the 1414 horizon requires fundamental transformation in educational systems, revision of assessment approaches, strengthening supportive school ecosystems, and expanding intelligent and participatory learning environments.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی تعالی‌ساز آینده مطلوب سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان در افق 1414 با بهره‌گیری از رویکرد آینده‌پژوهی و سناریوپردازی آموزشی بود.</p> <p><strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی با توالی کیفی ـ کمی/ساختاری ـ کیفی بود. جامعه آماری شامل صاحب‌نظران، مدیران و متخصصان حوزه تعلیم و تربیت و آینده‌پژوهی استان کردستان بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و در مرحله نخست، 23 نفر از خبرگان تا رسیدن به اشباع نظری در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته مشارکت کردند. سپس، شورای راهبردی 10 نفره برای تحلیل ساختاری انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل راهنمای مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه تحلیل ساختاری میک‌مک بود. داده‌های کیفی با روش تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل شد و داده‌های ساختاری با نرم‌افزار MICMAC مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، با استفاده از ماتریس سناریوی 2×2 و سنتز مفهومی، سناریوهای آینده و الگوی نهایی طراحی گردید.</p> <p><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>یافته‌ها نشان داد تحلیل مضمون منجر به استخراج 99 مضمون پایه، 33 مضمون سازمان‌دهنده و 11 مضمون فراگیر شد. مهم‌ترین مضامین فراگیر شامل تحول حرفه‌ای معلم، تربیت یادگیرنده کنشگر، نظام یادگیری منعطف، پداگوژی فعال، یادگیری فناورانه، ارزشیابی تحول‌گرا، اکوسیستم حمایتی و حکمرانی آینده‌محور بود. نتایج تحلیل میک‌مک نشان داد «اکوسیستم انگیزشی ـ حمایتی یادگیری»، «ارزشیابی یادگیری‌محور» و «پداگوژی فعال و عمیق» دارای بیشترین نفوذ و نقش پیشران در سیستم بودند. همچنین، «حکمرانی آموزشی آینده‌محور» و «یادگیری در بستر فناوری هوشمند» به عنوان مهم‌ترین عدم قطعیت‌های راهبردی شناسایی شدند. بر این اساس، چهار سناریوی آینده شامل «شکوفایی دیجیتال توانمند»، «تحول انسانی و فرصت‌سوزی دیجیتال»، «ایستایی مضاعف» و «جزایر فناورانه در تنگنا» تدوین شد. در نهایت، الگوی تعالی‌ساز آینده مطلوب سرزندگی تحصیلی در پنج رکن اصلی شامل یادگیرنده خودراهبر، معلم تحول‌یافته، تجربه یادگیری پویا، اکوسیستم یادگیری فراگیر و حکمرانی تحول‌گرا طراحی گردید.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>نتایج پژوهش نشان داد سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان پدیده‌ای چندبعدی، آینده‌محور و وابسته به تعامل پیچیده عوامل فردی، آموزشی، فناورانه و حکمرانی است. دستیابی به آینده مطلوب در افق 1414 مستلزم تحول بنیادین در نظام آموزشی، بازنگری در شیوه‌های ارزشیابی، تقویت اکوسیستم حمایتی مدرسه و توسعه یادگیری هوشمند و مشارکتی خواهد بود.</p> https://jedusocio.com/index.php/se/article/download/730/689