جامعه شناسی آموزش و پرورش 2322-1445 12 تابستان 1405 1405 04 01 Ranking Leadership Challenges in Schools Based on Principals’ Lived Experiences رتبه‌بندی چالش‌های رهبری در مدارس مبتنی بر تجارب زیسته مدیران مدارس 1 13 10.61838/kman.soe.714 FA فرامرز عزیزی دانشجوی دکتری، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران فرانک موسوی گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران الهام کاویانی گروه مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران محمدجواد کرم افروز گروحکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران Journal Article 1404/07/02 <p><strong>Purpose:</strong> The objective of this study was to identify and rank leadership challenges in schools based on principals’ lived experiences and to determine the relative priority of these challenges in influencing educational leadership effectiveness.</p> <p><strong>Methodology: </strong>This study employed an exploratory mixed-methods design. In the qualitative phase, data were collected through in-depth semi-structured interviews with 22 school principals who had at least 10 years of leadership experience. The qualitative data were analyzed using thematic analysis based on the Claise model with MAXQDA2024 software. In the quantitative phase, a 50-item questionnaire was developed based on the extracted qualitative codes and administered to 190 school principals. The data were analyzed using descriptive statistical indicators including mean and standard deviation, and leadership challenges were ranked according to their perceived severity and impact.</p> <p><strong>Findings: </strong>The results indicated that shortages of qualified human resources, instability of educational policies, pressure from national evaluations, financial resource limitations, and inadequate professional development systems were ranked as the most critical leadership challenges. In contrast, limited managerial autonomy and insufficient alignment between curricula and future workforce needs were ranked lower. Inferential interpretation revealed that leadership challenges are multidimensional and primarily rooted in structural, policy, organizational, and human resource factors. Furthermore, structural constraints and resource deficiencies significantly limit principals’ ability to exercise effective instructional leadership and implement sustainable educational improvements.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The findings suggest that school leadership challenges are largely systemic rather than individual in nature, and improving leadership effectiveness requires structural reforms in educational policy, strengthening human capital, expanding managerial autonomy, and developing supportive organizational infrastructures.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف این پژوهش شناسایی و رتبه‌بندی چالش‌های رهبری در مدارس بر اساس تجارب زیسته مدیران و تعیین اولویت این چالش‌ها از نظر میزان تأثیر بر اثربخشی رهبری آموزشی بود.</p> <p><strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در مرحله کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با 22 مدیر مدرسه با حداقل 10 سال سابقه مدیریت جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمون مبتنی بر الگوی کلایزی و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2024 تحلیل شد. در مرحله کمی، بر اساس کدهای استخراج‌شده، پرسشنامه‌ای 50 گویه‌ای طراحی و در میان 190 مدیر مدارس توزیع شد. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار تحلیل و چالش‌ها بر اساس شدت ادراک‌شده رتبه‌بندی شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد که کمبود سرمایه انسانی متخصص، بی‌ثباتی سیاست‌های آموزشی، فشارهای ارزیابی ملی، محدودیت منابع مالی، و ضعف برنامه‌های توسعه حرفه‌ای در بالاترین رتبه چالش‌های رهبری قرار دارند، در حالی که محدودیت اختیارات مدیریتی و ضعف تطابق برنامه درسی با نیازهای آینده در رتبه‌های پایین‌تر قرار گرفتند. تحلیل استنباطی نشان داد که چالش‌های رهبری دارای ماهیتی چندبعدی بوده و عمدتاً ریشه در عوامل ساختاری، سیاست‌گذاری، منابع انسانی، و شرایط سازمانی دارند. همچنین نتایج نشان داد که محدودیت‌های ساختاری و کمبود منابع، توانایی مدیران در اجرای رهبری آموزشی اثربخش را به‌طور معناداری کاهش می‌دهد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>یافته‌ها نشان می‌دهد که چالش‌های رهبری مدارس بیش از آنکه ناشی از ضعف فردی مدیران باشد، ریشه در عوامل ساختاری، سیاستی و سازمانی دارد و بهبود اثربخشی رهبری مستلزم اصلاح سیاست‌های آموزشی، تقویت سرمایه انسانی، افزایش اختیارات مدیریتی، و ایجاد ساختارهای حمایتی است.</p> https://jedusocio.com/index.php/se/article/download/714/670