جامعه شناسی آموزش و پرورش 2322-1445 12 تابستان 1405 1405 04 01 Mapping Professional and Effective Teacher Competencies Model Based on the Practical Curriculum Paradigm: A Meta-Synthesis Study ترسیم مدل شایستگی‌های معلم حرفه‌ای و اثربخش بر اساس پارادایم عملی برنامه‌درسی: یک مطالعه فراترکیب 1 21 10.61838/kman.soe.655 FA جواد جهان استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران محمد پاک‌سرشت استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Journal Article 1404/05/01 <p><strong>Purpose:</strong> The purpose of this study was to map and explain the competencies of professional and effective teachers within the framework of the practical curriculum paradigm.</p> <p><strong>Methodology: </strong>This qualitative study employed a meta-synthesis approach using Roberts’ six-step synthesis model. The research population consisted of all relevant scientific documents, and a purposive sample of 47 valid and related sources was selected. Data were collected through a content appraisal checklist. Major international databases—Web of Science, Scopus, ERIC, SpringerLink, Taylor &amp; Francis, and ScienceDirect—along with Persian databases such as Noormags, SID, Magiran, and IranDoc were searched using advanced keyword combinations related to the practical paradigm and reflective teaching. Data analysis included coding, thematic analysis, and interpretive analysis.</p> <p><strong>Findings: </strong>The meta-synthesis revealed eight global themes representing professional teacher competencies in the practical curriculum paradigm: (1) individual–cognitive competencies, (2) professional–pedagogical competencies, (3) collaborative and communicative competencies, (4) problem-solving and decision-making competencies, (5) continuous professional development and lifelong learning, (6) technological and innovative competencies, (7) ethical and aesthetic competencies, and (8) curriculum design and implementation roles. These themes highlight core capabilities such as self-awareness, critical analysis, integration of theory and practice, professional judgment, reflective decision-making, classroom innovation, ethical conduct, and active collaboration with stakeholders.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The study provides a comprehensive model of professional teacher competencies that can serve as a foundation for teacher education programs, professional development initiatives, and curriculum enhancement aimed at improving instructional quality.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف پژوهش ترسیم و تبیین مدل شایستگی‌های معلم حرفه‌ای و اثربخش در چارچوب پارادایم عملی برنامه‌درسی است.</p> <p><strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش فراترکیب انجام شد. الگوی شش‌مرحله‌ای روبرتس برای سنتز مطالعات به کار گرفته شد. جامعه پژوهش شامل کلیه اسناد علمی مرتبط و نمونه شامل ۴۷ سند معتبر بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. پایگاه‌های Web of Science، Scopus، ERIC، SpringerLink، Taylor &amp; Francis، ScienceDirect و پایگاه‌های فارسی نظیر نورمگز، SID، مگیران و ایرانداک برای گردآوری داده‌ها مورد جست‌وجو قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها چک‌لیست وارسی محتوا و روش تحلیل شامل کدگذاری، تحلیل مضمون و تحلیل تفسیری بود.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج فراترکیب نشان داد که شایستگی‌های معلم حرفه‌ای در چارچوب پارادایم عملی برنامه‌درسی در قالب هشت مضمون فراگیر تبیین می‌شوند: شایستگی‌های فردی ـ شناختی، شایستگی‌های حرفه‌ای ـ پداگوژیکی، شایستگی‌های مشارکتی و ارتباطی، شایستگی‌های حل مسئله و تصمیم‌گیری، توسعه حرفه‌ای و یادگیری مادام‌العمر، شایستگی‌های فناورانه و نوآورانه، شایستگی‌های اخلاقی و زیبایی‌شناختی، و نقش‌آفرینی در طراحی و اجرای برنامه‌درسی. این مضامین بر عناصر کلیدی همچون خودآگاهی، ادغام نظریه و عمل، قضاوت حرفه‌ای، حل مسئله مبتنی بر موقعیت، نوآوری آموزشی، اخلاق حرفه‌ای و توانایی مشارکت فعال با ذینفعان تأکید دارند.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>پژوهش حاضر مدلی جامع از شایستگی‌های معلم حرفه‌ای ارائه می‌دهد که می‌تواند مبنای بازطراحی برنامه‌های تربیت معلم، توسعه حرفه‌ای، و ارتقای کیفیت تدریس قرار گیرد. چنین مدلی به ارتقای نقش معلم به‌عنوان عامل کلیدی یاددهی–یادگیری در برنامه‌درسی عمل‌محور کمک می‌کند.</p> https://jedusocio.com/index.php/se/article/download/655/641