جامعه شناسی آموزش و پرورش 2322-1445 در دست انتشار 1405 07 01 Validation of the Social Media Crisis Management Model in the Education System of Mazandaran Province اعتباریابی مدل مدیریت بحران رسانه‌های اجتماعی در آموزش و پرورش استان مازندران 1 16 FA سیده کوثر طاهری اطاقسرا گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامي، ساری، ایران. رضا یوسفی سعیدآبادی استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. مریم تقوایی یزدی دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. Journal Article 1404/07/01 <p><strong>Purpose:</strong> The objective of this study was to validate a comprehensive and localized model for social media crisis management within the education system of Mazandaran province.</p> <p><strong>Methodology: </strong>This mixed-methods study consisted of a qualitative phase involving semi-structured interviews analyzed through grounded theory, resulting in 94 indicators, 31 components, and seven main dimensions. The quantitative phase included a sample of 377 managers, teachers, and counselors selected through multistage cluster sampling, with data collected via a researcher-made questionnaire and analyzed using structural equation modeling.</p> <p><strong>Findings: </strong>The quantitative results demonstrated that the model possesses strong structural fit, adequate validity, and high predictive power. The “prevention and preparedness” dimension had the highest impact, while crisis identification, response, and recovery also showed significant explanatory strength. Technological, socio-cultural, and policy-related dimensions served as supportive factors enhancing the overall effectiveness of the model.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The validated model presents a multidimensional, context-sensitive, and cycle-based framework for managing social media crises in the education system, offering theoretical coherence, practical relevance, and applicability for educational leaders and policymakers.</p> <p><strong>هدف: </strong>هدف این پژوهش اعتباریابی یک مدل جامع و بومی برای مدیریت بحران رسانه‌های اجتماعی در نظام آموزش و پرورش استان مازندران بود.</p> <p><strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش با رویکرد آمیخته انجام شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه آموزش و رسانه گردآوری و با روش نظریه داده‌بنیاد تحلیل شد که منجر به استخراج ۹۴ شاخص، ۳۱ مؤلفه و هفت بعد اصلی گردید. در بخش کمی، نمونه‌ای ۳۷۷ نفری از مدیران، معلمان و مشاوران با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد و داده‌ها با پرسش‌نامه محقق‌ساخته و مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شد.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج تحلیل کمی نشان داد که مدل از برازش مطلوب، روایی مناسب و قدرت پیش‌بینی بالا برخوردار است. بعد «پیشگیری و آمادگی» بیشترین اثرگذاری را در تبیین مدیریت بحران رسانه‌ای داشت و ابعاد «شناسایی بحران»، «واکنش و پاسخ‌گویی» و «بازیابی و بازسازی» نیز نقش تعیین‌کننده‌ای نشان دادند. همچنین ابعاد فناورانه، اجتماعی–فرهنگی و سیاست‌گذاری نقش تسهیل‌گر و پشتیبان در تقویت عملکرد مدل ایفا کردند.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>مدل نهایی پژوهش الگویی چندبعدی، بومی‌سازی‌شده و مبتنی بر چرخه کامل مدیریت بحران ارائه می‌دهد که از استحکام نظری، قابلیت اجرایی و امکان به‌کارگیری در محیط واقعی آموزش و پرورش برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان چارچوبی عملی برای مدیران و سیاست‌گذاران مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://jedusocio.com/index.php/se/article/download/641/701